Vespers in onze moederkerk

Op maandagavond 29 november,
de eerste maandag van de advent,
bidden we om 19.00 uur opnieuw de vespers
in het koorgestoelte van de Sint-Lambertuskerk.

Het is ondertussen een traditie geworden
om dit te doen elke maandag in de sterke tijden (advent en vasten).

Helaas had corona daar in 2020 een stokje tussen gestoken,
maar dit jaar nemen we de draad weer op.
De vespers, van het Latijnse woord ‘vesper’ dat ‘avond’ betekent,
is het avondgebed van de kerk en kent een heel lange traditie.

Al tijdens de Babylonische ballingschap (6de eeuw VC),
wanneer de tempel niet kon gebruikt worden,
gingen de Joden over tot het zingen van psalmen en hymnen.

De handelingen van de apostelen leert ons dat ook de volgelingen van Jezus
op regelmatige uren van de dag bijeen kwamen voor het gebed.
Ook de brieven die Plinius de Jongere in de eerste eeuw na Christus schreef
aan keizer Trajanus tonen aan dat de christenen
op vaste tijden verzamelden om te bidden
en dat het niet om de eucharistie ging.

Bij de kerkvaders in de tweede en de derde eeuw
vinden we geschriften terug over het morgen- en avondgebed
dat individueel of in groep kon gebeden worden.

Vanaf de vierde eeuw werden in de kloosters,
die eerst in het oosten en een eeuw later ook in het westen ontstonden,
dagelijks het volledige psalmboek van 150 psalmen gebeden.
Omdat dit heel veel tijd in beslag nam,
ging men geleidelijk aan het psalterium spreiden over een week
waarbij elke dag op verschillende gebedstijden
enkele psalmen werden gezongen.

De heilige Benedictus ,algemeen als ‘vader van de kloosterlingen’ beschouwd,
had in de zesde eeuw al een gebedsschema opgesteld dat vrij algemeen werd gebruikt.
Na verloop van tijd kwamen er bij die psalmen ook toevoegingen,
zoals antifonen, lofgezangen uit zowel het Oude als het Nieuwe Testament,
Schriftlezingen en korte gebeden bij.

Zo had men uiteindelijk voor het koorgebed
een ganse reeks boeken nodig.
Vrij snel ontstond de idee om een breviarium te ontwikkelen,
zodat niet altijd met een reeks boeken moest gesleurd worden.

Tot aan het Concilie van Trente (1545-1563) kon elke bisschop
een breviarium opstellen voor zijn eigen bisdom en dat gebeurde ook werkelijk.
Daarnaast had ook elke kloosterorde zijn eigen breviarium.

Het is Paus Pius V die in 1568 alle bisdommen verplichte
om voortaan het Romeinse breviarium te gebruiken.
Alleen breviaria die al meer dan 200 jaar in gebruik waren,
mochten nog dienst doen.
Langzamerhand verdwenen de andere breviaria
en bleef alleen het Romeinse brevier over.
Ten gevolge van het Tweede Vaticaans Concilie
werd het getijdengebed van de kerk herzien.
De psalmen werden verdeeld over 4 weken
in plaats van over één week.

Sinds die hervormingen van de liturgie in de jaren 60 en 70
bestaan de rooms-katholieke (Romeinse) vespers uit
een opening,
een hymne,
twee psalmen met antifonen,
een lofzang uit het Nieuwe Testament met antifoon,
een korte lezing uit de Schrift,
een beurtzang,
het Magnificat met antifoon en
slotgebeden waaronder het Onze Vader.

De monastieke vespers verlopen min of meer op dezelfde manier,
maar in plaats van de lofzang uit het Nieuwe Testament,
worden soms meer psalmen gebeden.

Bij zijn wijding tot diaken heeft elke priester en permanent diaken beloofd
het ‘getijdengebed naargelang zijn levensomstandigheden
trouw te vervullen samen met en voor het volk van God’.
Het is dan ook fijn om dit gebed van de kerk
in de sterke tijden samen te bidden in onze moederkerk.

Van harte welkom dus elke maandagavond in de advent om 19.00 uur.

Michel Brasseur

Heringebruikname Sint Pieterskerk op 1 mei 2022

We lezen verder…

Net voor het uitbreken van corona zijn we met het bisdom gestart met een project dat drie jaar zou duren rond het bijbelboek ‘Handelingen van de apostelen’. Het eerste jaar zijn er enkele leesgroepen gestart met het lezen van het boek ‘Handelingen’. Misschien hebben anderen het thuis zelf of in gezinsverband gelezen; we werden daartoe alvast uitgenodigd.

Vorig jaar is er vanuit het bisdom een aanbod geweest om zich verder in het boek te verdiepen, via digitale weg dan wegens de pandemie.

Ondertussen heeft de paus een oproep gedaan om wereldwijd in een synodaal proces met elkaar in gesprek te gaan over de toekomst van de kerk. In ons bisdom wil de bisschop dat gesprek aangaan aan de hand van het boekje dat hij schreef ter overweging bij Handelingen: ‘Overeind komen met Petrus’. Het is zijn bedoeling overal in ons bisdom gesprekken op gang te brengen, over de betekenis of inspiratie van die oude teksten over de eerste christengemeenschappen voor ons vandaag. Vragen vanuit die gesprekken mogen aan de bisschop worden bezorgd, en hij zal naar aanleiding daarvan ook zelf in gesprek gaan met wie dat wil, op een aantal geplande avonden dit voorjaar.

Ook in onze pastorale eenheid starten we met zo’n gespreksgroepen. In deze veertigdagentijd kan dit een manier zijn om over ons geloof na te denken en met elkaar te delen. Het gaat nu niet zozeer om lezen, wel om reflecteren, ons laten aanspreken en bevragen, en met elkaar uitwisselen en in gesprek gaan. U hoeft het boek zelfs niet in bezit te hebben, we werken met een werkschrift waarin een aantal hoofdstukken daarvan zijn overgenomen.

• De eerste gespreksgroep gaat door in het Patronaat te Kessel (Gasthuisstraat 6) op

woensdag 16 maart om 16 uur en op woensdag 23 maart om 14 uur.

• De tweede gespreksgroep gaat door bij pastoor Michel thuis (Paddekotseheide 62 in Nijlen)

op de zaterdagen 19 maart, 2 april en 9 april, telkens om 10 uur.

Iedereen is van harte welkom!

Vergaderen in Sint-Willibrordus

Tegenwoordig wordt er heel veel nagedacht over nevenbestemmingen die het gebruik van onze kerkgebouwen kunnen versterken. In onze Sint-Willibrorduskerk in Nijlen is dat geen nieuwigheid. Daar kreeg een zijkapel al een hele tijd terug een nieuwe bestemming nadat ze met een grote glazen wand werd afgescheiden van het kerkgebeuren. De zijkapel wordt multifunctioneel ingezet. Zo wordt er ook regelmatig vergaderd.

Vorige week vergaderde er een ietwat onverwachte groep mensen. Vanuit het bisdom werd gezocht naar een plaats in de buurt van Lier waar in de nabijheid van een treinstation vergaderd zou kunnen worden door adjuncten en dekens van vicariaat Antwerpen en vicariaat Kempen. Deze ‘voorname’ gasten werden warm onthaald met koffie, thee en een heerlijke cake die koster Liesbeth voor hen gebakken had. Hun dankbaarheid, na een geslaagde vergadering, was groot.

Heb je ideeën over nevenbestemmingen in onze kerken, aarzel dan niet om ze te melden. Wie weet maken we er dan samen werk van.

Pinksteren 2022 – Als een lopend vuurtje

Grote ontmoetingsdag Handelingen voor heel het Bisdom Antwerpen, in Turnhout op 6 juni 2022 met als motto ‘Als een lopend vuurtje’. Mogen we ook jou daar verwachten?

Waar? De hele binnenstand van Turnhout: 6 kerken, het Begijnhof, musea, de hogeschool HIVSET, de Grote Markt, vele straten en pleinen, … 
Wanneer? 6 juni 2022 van 9.30 tot 18 uur
Voor wie? Iedereen is welkom: jong en oud, gezinnen, jeugdbewegingen, teams en werkgroepen vanuit het hele pastorale veld, geëngageerde vrijwilligers uit geloofskernen, geïnteresseerden in het aanbod, toevallige passanten, inwoners van Turnhout, leden van vele bewegingen en groepen in Turnhout en ons bisdom, … 
Waarom? We willen het project Handelingen feestelijk afsluiten, we willen vooruitblikken naar de toekomst, elkaar in verbondenheid ontmoeten, laten zien waar we voor staan als Kerk in ons bisdom. Onze bisschop stelt ons die dag de vraag: ‘Wie wil in de voetsporen van Petrus en Paulus als een apostel mee getuigen?’ 
Wat? Een gevarieerd feestelijk en inhoudelijk binnen -en buitenprogramma voor iedereen, jong en oud, waaruit je vrij kan kiezen en waarin we alle zintuigen aan bod laten komen. 
Hoeveel kost het? We bieden je deze dag helemaal gratis aan. Een vrije bijdrage wordt zeer op prijs gesteld. 
Meer info? We zorgen regelmatig voor een nieuwe update op deze tegel. Op handelingen@bisdomantwerpen.be schrijf je je in en kan je terecht met vragen.

Lees hier alvast de warme uitnodigingsbrief van onze bisschop en noteer de datum alvast in je agenda! 

31 oktober 2021 : 5de zondag

Aankondiging van versoepelingen vanaf 9 juni 2021

Na een lange pauze spreekt mgr. Bonny ons opnieuw toe. Hij vestigt de aandacht daarbij op de versoepelingen voor de erediensten die vanaf woensdag 9 juni zullen ingaan.

Vanaf die datum zullen we binnen opnieuw met 100 gelovigen kunnen vieren en buiten met 200. Verdere details over de maatregelen, de precieze aanwezigheidsaantallen alsook de aangepaste protocollen zullen begin volgende bekend gemaakt worden en kan u ook nalezen op Kerknet.be via onderstaande link. De bisschop vraagt ons om dankbaar gebruik te maken van de verruiming die er komt en toch op onze hoede blijven: de hele strijd tegen corona is namelijk nog niet gestreden.

Klik hier voor de videoboodschap van onze bisschop.

Klik hier voor het Protocol voor de erediensten binnen vanaf 9 juni 2021.

Klik hier voor het Protocol voor de erediensten buiten vanaf 9 juni 2021.

Meibedevaart Bisdom Antwerpen

De meimaand is traditioneel de Mariamaand. Normaal trekken tal van bedevaarders naar plekken toegewijd aan Maria. In deze bijzondere omstandigheden gebeurt dat nog altijd: in een bubbel of individueel komen mensen om een kaarsje te branden en te bidden op voorspraak van Maria. Mensen blijven zich toevertrouwen aan Maria. Het aantal brandende kaarsjes bij Mariabeelden is niet verminderd, integendeel!

Welke betekenis heeft Maria voor jou?

Op de vraag wie Maria voor jou is, zal iedereen een wellicht een eigen antwoord geven. Deze vraag stellen en met elkaar daarover in gesprek gaan is zeker boeiend. Het project Handelingen ontwikkelde daartoe een  werkvorm die primair bedoeld is voor mensen in zorgvoorzieningen, maar die zeker ook bruikbaar is in religieuze gemeenschappen. Met wat creativiteit ook in andere groepen, trouwens.

Via deze werkvorm willen we aan de hand van eigen Mariabeelden of via afbeeldingen van Maria mensen met elkaar in gesprek brengen over de betekenis van Maria voor ieder persoonlijk. Daarnaast zijn er impulsen om samen te bidden en om zo jezelf aan Maria toe te vertrouwen. De uitgebreide werkvorm en al het nodige materiaal is te vinden op www.bisdomantwerpen.be. Klik in de bovenbalk op ‘Artikels’ en zoek naar de trefwoorden ‘inspiratiemap aan Maria toevertrouwd’. Dit kan een mooie voorbereiding zijn op de meibedevaart.

Meibedevaart met als thema ‘aan Maria toevertrouwd’

In de meimaand vindt ook jaarlijks de diocesane Mariale bedevaart met Mgr. Bonny plaats. Dit jaar kreeg deze meibedevaart het thema ‘Aan Maria toevertrouwd’. In de lezingen staat Maria als biddende vrouw centraal. Jezus aan kruis vertrouwt een leerling toe aan Maria en omgekeerd vertrouwt Hij ook zijn moeder toe aan die leerling. Jezus roept hen op zorg te dragen voor elkaar. Midden in de coronacrisis is vertrouwvol blijven bidden en zorg dragen voor elkaar brandend actueel. De omstandigheden maken dat je enkel vanuit huis kunt deelnemen door op 18 mei om 14 uur via RTV of via het YouTubekanaal van het bisdom aan te sluiten. Graag nodigen we je uit om dat te doen en met ons te bidden en te vieren in verbondenheid met elkaar, met Maria, Jezus en God. Tijdens de meibedevaart zal het Licht van Betlehem een centrale plek krijgen. Op het Youtube-kanaal van het bisdom kan je ook achteraf de viering op een zelfgekozen moment herbekijken.

Anke Mertens